Kersenboomgaard

Al meer dan 100 jaar kersen aan de Odijkerweg

Door: Annet Werkhoven, Geschiedenis voor u www.dewerkhoven.nl
Foto: Photoscape, Vera Vandervesse

Kersen, wie kent ze niet? De geschiedenis van kersen in ons land gaat terug tot ongeveer 70 voor Christus. De Romeinen hebben de vrucht vanuit Anatolia meegebracht tot in onze contreien. Er ontstonden diverse kersengebieden. De belangrijkste waren de Betuwe, Zeeland, Limburg, Noord-Brabant en natuurlijk het Kromme Rijngebied.
“Eigenlijk zitten we hier op een soort ‘drielandenpunt’, de weg is van Zeist, als je het hek doorgaat ben je in Driebergen en zo’n 50 meter verderop begint Odijk”, aldus Gerard de Bruin, eigenaar van de kersenboomgaard aan de Odijkerweg. “Al voor 1900 had de familie Van Dijk hier een boomgaard. Zij woonden op de boerderij naast de boomgaard. De familie had een gemengd bedrijf, naast kersen, appels en peren hadden ze koeien, schapen en kippen en natuurlijk een moestuin. Dat ging van generatie op generatie zo door. Bijna iedere boer had een kersenboomgaard, het hoorde er gewoon bij. De hele Odijkerweg stond aan weerskanten vol met fruitboomgaarden. Tot 35 jaar geleden. Toen heeft Van Dijk zijn bomen gerooid.” Een aantal jaar bleef het grasland, totdat de familie De Bruin, het complex inclusief het huis kocht.
“In de herfst van 1983 heb ik hoogstamkersen gepoot. Het duurde zeven jaar voordat er kersen aankwamen. Tot die tijd stonden er sparren onder de kersenbomen. Toen de kersenbomen groot genoeg waren en fruit gingen dragen hebben we de kerstbomen eronderuit gehaald. Om het gras kort te houden hielden we aanvankelijk schapen, maar dat was niet zo’n succes. Daarna namen we ganzen. Een gans eet net zo veel als drie koeien! Maar ja, die fletsen hè. Nee, de ganzen hebben we uiteindelijk ook weggedaan. Toen de kersenboomgaard ging draaien heb ik de boomgaard verpacht. Ik had namelijk een volledige kantoorbaan. ’s Avonds en in de vakantie werkte ik mee. Na achttien jaar werd de pachter ziek en heb ik nog vijf jaar samen met mijn vrouw Greet de kersenboomgaard zelf gerund. Acht jaar geleden hadden we al het aantal hoogstammen verminderd. Het plukken van een hoogstam is echt zwaar werk en je moet precies weten wat je moet doen. Zo’n leer (lange ladder) moet op een bepaalde manier tegen een boom staan, anders gaat het niet goed. Maar weinig mannen kunnen dat tegenwoordig. De plukkers van hoogstamkersen zijn nu allemaal tussen de 65 en 73 jaar. Jonger heb je ze haast niet meer.” Toen het heuen (spreeuwen en andere vogels wegjagen met geluid van blikken en dergelijke), plukken en verkopen (vanuit de hut) ons teveel werd, vonden wij gelukkig nieuwe pachters in Corné en Erik van Drogenbroek.

Corné: “Ik kom uit een ‘fruitfamilie’. Mijn vader was zelfstandig ondernemer in klein fruit: bessen, bramen, aardbeien, kersen. Op mijn twaalfde zat ik al te verkopen aan de weg met twee kistjes kersen op een plank en een Donald Duck. Ik heb een commerciële studie gedaan en had een baan bij een bank, maar op een gegeven moment ging het ondernemersbloed erg kriebelen. Ik besloot een draai te maken en in 2009 hebben mijn broer en ik in Houten en Breukelen boomgaarden overgenomen. Dit jaar in Driebergen-Zeist. We hopen nog meer kersenboomgaarden te redden op deze manier, want er worden er nog steeds erg veel gesloten vanwege de arbeidsintensiviteit. Vroeger was de kersenpluk toch meer een familiezaak. Nu moet ik de mensen overal vandaan halen. Dat is een hele organisatie. Maar ik heb het er voor over. We willen heel graag vers fruit ‘uit de achtertuin’ verkopen. Daar is een markt voor. En wat is heerijker dan de hele dag met vers fruit in de weer zijn?” Gerard de Bruin vindt het prima. Zolang Corné zijn ‘kersenpitspugen’ record maar niet verbeterd. Een gokje wagen? Gerard de Bruin zijn record proberen te verbeteren? Kom naar de kersenboomgaard op de Odijkerweg en hoor wanneer de wedstrijd ‘kersenspugen’ gehouden wordt!

Bronnen: HUA: Beeldbank: het overladen van kersen in de goederenloods te Elst, 1936. Het Utrechts Nieuwsblad 1896 en 1901: berichten uit de kersenboomgaard. ‘Tot in de kersentijd’ door Theo Vernooy e.a. en beeldbank Google.